Giáo Phận Vinh Online http://www.giaophanvinh.net
Giáo Hội Việt Nam trong tình hiệp thông (1)
10.05.2008

.

GIÁO HỘI VIỆT NAM TRONG TÌNH HIỆP THÔNG

 

NHẬP ĐỀ

    Vì là phÆ°Æ¡ng tiện cứu Ä‘á»™ cho toàn thể nhân loại (GH 1), Giáo Há»™i có bổn phận phải giữ mối liên hệ vá»›i tất cả, tuỳ theo hoàn cảnh thá»±c tế của Æ¡n gọi Thiên Chúa dành cho má»—i người. Giáo Há»™i muốn ngỏ lời “vá»›i tất cả mọi người, Công đồng Vatican II Æ°á»›c ao trình bày cho mọi người biết mình quan niệm thế nào về sá»± hiện diện và hoạt Ä‘á»™ng của Giáo Há»™i trong thế giá»›i ngày nay” (MV 2a).

   CÅ©ng trong tinh thần đối thoại đó, Giáo há»™i Việt Nam luôn thúc giục tất cả các tín hữu góp phần của mình trong cuá»™c đối thoại đại kết vá»›i các Giáo há»™i Kitô giáo anh em nhÆ°: các Giáo há»™i Cải Cách, Há»™i thánh Tin Lành Việt Nam, CÆ¡ Đốc Phục Lâm… đối thoại liên tôn vá»›i các tôn giáo có mặt lâu đời ở Việt Nam nhÆ°: Phật giáo, Cao Đài, Phật giáo Hoà Hảo… và đối thoại vá»›i cả những người không tôn giáo. Vì thế, trong phạm vi bài này, chúng tôi xin được phép giá»›i thiệu má»™t vài nét cÆ¡ bản của các giáo há»™i và tôn giáo đó, sau khi nói sÆ¡ qua những đường hÆ°á»›ng về cuá»™c đối thoại hiệp thông này cho anh chị em tín hữu Công giáo.


A. SỰ HỢP NHẤT CÁC KITÔ HỮU

   Nhiệm vụ chung của Kitô giáo là xây dá»±ng cho được sá»± hợp nhất. Trong số 821, sách Giáo lý Giáo Há»™i Công giáo đã tóm tắt những Ä‘iểm chính yếu cần thá»±c hiện để tiến hành hữu hiệu công cuá»™c xây dá»±ng ấy, nhÆ° sau:

   “Để đáp lại lời Thánh Thần kêu gọi xây dá»±ng hợp nhất cho thích đáng, cần phải có:

- Một nỗ lực canh tân thường xuyên trong Giáo Hội nhắm tới việc sống ơn gọi của mình cho trung thành hơn. Nỗ lực canh tân ấy chính là động lực đẩy mạnh đà tiến hướng tới sự hợp nhất (x. HN 6);

- Một cuộc thay lòng đổi dạ “để sống Phúc Âm bằng một cuộc sống tinh tuyền hơn mãi” (HN 7), vì thái độ bất trung của các thành viên đối với hồng ân của Chúa Kitô, chính là nguyên nhân gây ra chia rẽ;

- Việc cầu nguyện chung, bởi vì cuộc thay lòng đổi dạ và cuộc sống thánh thiện, cùng với việc cầu nguyện chung và riêng cho sự hợp nhất các Kitô hữu, phải được coi là linh hồn của toàn bộ phong trào đại kết, và thật đáng được gọi là “công cuộc đại kết thiêng liêng” (HN 8);

- Thái độ hiểu biết lẫn nhau trong tình huynh đệ (x. HN 9);

- Việc đào tạo tinh thần đại kết cho các tín hữu và nhất là cho các linh mục (x. HN 10);

- Việc đối thoại giữa các nhà thần học và gặp gỡ nhau giữa các giáo hội và các cộng đoàn khác nhau (x. HN 4,9,11);

- Việc hợp tác giữa các Kitô hữu về những lĩnh vực khác nhau trong nỗ lực phục vụ con người (x. HN 12).

    Con đường hợp nhất không phải là “con đường trở về” vá»›i Giáo há»™i Roma, mà là con đường, trong đó tất cả đều đồng hành hÆ°á»›ng về sá»± hợp nhất mà Đức Kitô đã mong muốn.


B. ĐỐI THOẠI LIÊN TÔN

   Sá»± kiện bi đát là Ä‘a số nhân loại không biết đến hoặc không tin vào Đức Kitô.

   “Vá»›i sứ mệnh Ä‘em sứ Ä‘iệp Phúc Âm soi chiếu cả thế giá»›i và quy tụ trong má»™t Chúa Thánh Thần, tất cả mọi người thuá»™c bất cứ quốc gia, chủng tá»™c hay văn hoá nào, Giáo Há»™i xuất hiện nhÆ° dấu chứng của tình huynh đệ, là mối tình có khả năng tạo Ä‘iều kiện cần thiết và củng cố cho việc đối thoại chân thành” (MV 92a).

   Ngôn từ căn bản là đối thoại. Nếu ngày xÆ°a, thái Ä‘á»™ đối vá»›i dân ngoại là nghi ngờ, đối lập, cạnh tranh, thì ngày nay là cởi mở, đón nhận, đàm luận. Vatican II đảm nhận sứ mệnh do Đức Kitô uá»· thác, nhÆ°ng trong bối cảnh của má»™t thế giá»›i má»›i:

   “Trong thời đại chúng ta, nhân loại ngày càng liên kết chặt chẽ vá»›i nhau hÆ¡n; các mối liên hệ giữa các dân tá»™c cÅ©ng gia tăng, thế nên Giáo Há»™i càng đặc biệt chú tâm hÆ¡n đến việc tìm xem mình phải giữ quan hệ nhÆ° thế nào vá»›i các tôn giáo ngoài Kitô giáo” (TD 1).

   Nhìn theo nhãn quan thần học, ta sẽ thấy rằng Thiên Chúa ban Æ¡n cứu Ä‘á»™ qua đường lối tập thể xã há»™i (x. GH 9a), và dùng những trung gian sẵn có - thường là các tôn giáo - vì thế, Giáo Há»™i nhận thấy rõ là các tôn giáo giữ má»™t vai trò quả thật tích cá»±c trong kế hoạch cứu Ä‘á»™ của Thiên Chúa. Vậy, vá»›i chủ trÆ°Æ¡ng đối thoại, không những Giáo Há»™i nói lên Æ°á»›c muốn liên hệ vá»›i các cá nhân, mà còn vá»›i cả những tập thể và tôn giáo nữa.

   Trong Thông Ä‘iệp Ecclesiam suam, Đức Phaolô VI đã trình bày chi tiết về phÆ°Æ¡ng thức đối thoại. Nói chung, đối thoại đòi hỏi phải biết:

a. Kính trọng và chấp nhận người đối thoại, coi họ là trung thực và có thiện chí; đăït mình trên cùng bình diện với họ;

b. Thành thật muốn tìm hiểu về tư tưởng, tín ngưỡng, tập tục, giá trị… của người đối thoại;

c. Sẵn sàng lắng nghe những lý lẽ, vấn nạn, khó khăn, luận chứng bác bỏ của phía bên kia;

d. Thành thật phê bình lập trường của phía bên kia và ôn hoà trình bày lập trường của mình;

e. Xem xét mọi sự: tư tưởng và những động cơ, sự kiện lịch sử và những hậu quả trong đời sống tôn giáo của mình và của phía đối thoại.

   Trong cuá»™c đối thoại, cÅ©ng nên lÆ°u ý đến Ä‘iểm này: chân lý là má»™t chuyện, còn cách quan niệm về chân lý lại là má»™t chuyện khác. Chân lý tuyệt đối là mầu nhiệm, là chính Thiên Chúa; và không ai thấu hiểu toàn diện được Thiên Chúa. Vậy, các phía đối thoại cần phải ý thức rõ mình là những lữ khách Ä‘ang cố bÆ°á»›c tá»›i cho gần hÆ¡n vá»›i chân lý toàn vẹn.

   Có nhiều cách đối thoại khác nhau: đối thoại trí thức hoặc thần học, tức là trong lÄ©nh vá»±c chuyên môn; đối thoại giữa cuá»™c sống, và đối thoại qua kinh nghiệm liên tôn. Lý tưởng là có thể tham dá»± vào cả ba dạng đối thoại. Đối vá»›i Ä‘a số các Kitô hữu, nhất là tại châu Á, Ä‘ang sống chung vá»›i tín đồ các tôn giáo khác, đối thoại, trÆ°á»›c hết là sống đạo cho xứng vá»›i danh nghÄ©a Kitô để làm chứng cho đức tin của mình, tiếp đó là hợp tác vào những công tác phục vụ công ích, và Ä‘Æ¡n sÆ¡ chia sẻ niềm hy vọng của mình nhÆ° Thánh Phê­rô đã từng khuyên nhủ (x. 1 Pr 3,15-16). Cùng cầu nguyện chung vá»›i nhau và chia sẻ kinh nghiệm má»™t cách sâu đậm cÅ©ng giúp cho đôi bên hiểu nhau hÆ¡n về phÆ°Æ¡ng diện đích thật tôn giáo.

  Lập trường chính thức của Giáo há»™i Công giáo là trung thành hoàn toàn vá»›i những gì Tân Ước cho biết về: Đấng trung gian duy nhất (x. Cv 4,12; 1 Tm 2,5), Đấng Nhập thể và Cứu chuá»™c “chỉ má»™t lần” duy nhất (x. Dt 9,26-28) và thiên tính của Đức Kitô (x. Ga 20,28). Giáo Há»™i công nhận là các tôn giáo có giá trị thật sá»± về mặt cứu Ä‘á»™; nhÆ°ng nguồn Æ¡n cứu Ä‘á»™ là chính Chúa Kitô, và được chuyển thông - má»™t cách nhiệm mầu nhÆ° thế nào thì chỉ có Thiên Chúa má»›i biết- nhờ Giáo Há»™i là bí tích cứu Ä‘á»™ phổ quát. Những giá trị mà các tôn giáo chứa Ä‘á»±ng được coi nhÆ° “hạt giống của Ngôi Lời”, bởi vì Thần Khí của Đức Kitô hằng hoạt Ä‘á»™ng qua nghi thức và giáo lý của các tôn giáo ấy, khiến cho mọi người có thể mở lòng để đón nhận Æ¡n cứu Ä‘á»™. Tuy nhiên, nhiều Ä‘iều trong các tôn giáo ấy cÅ©ng cần phải được thanh tẩy cho phùø hợp vá»›i ý Thiên Chúa, nhÆ° được mạc khải trong Thánh Kinh.


C. ĐỐI THOẠI VỚI NHỮNG ANH EM VÔ THẦN

   ĐTC Phaolô VI đã nói trong Thông Ä‘iệp Ecclesiam suam: “Chúng tôi biết chung quanh Giáo Há»™i có nhiều, thậm chí rất nhiều người không theo má»™t tôn giáo nào; chúng tôi biết nhiều người tá»± xÆ°ng mình vô thần bằng rất nhiều cách. Và chúng tôi biết có những người công bố rõ ràng thái Ä‘á»™ đối nghịch ấy của mình”.

   Vậy vô thần là gì? Đó là lập trường cho rằng ngoài con người và vÅ© trụ ra, không có má»™t Thá»±c thể hay má»™t Hữu thể tuyệt đối (thần thiêng) nào. Thánh Kinh dùng từ vô thần chỉ có má»™t lần (x. Ep 2,12), nhÆ°ng vá»›i ý nghÄ©a khác hẳn, để chỉ về người không biết hay không chấp nhận Đức Giavê và Luật của Người, hoặc là sống theo lối vô luân bất công. Tuy nhiên, Giáo Há»™i không dùng từ vô thần vá»›i ý nghÄ©a tiêu cá»±c đó.

   Ngày nay, chủ trÆ°Æ¡ng vô thần là má»™t hiện tượng phổ biến của quần chúng, bên Đông cÅ©ng nhÆ° bên Tây, giữa lá»›p trẻ cÅ©ng nhÆ° lá»›p già, giữa giá»›i trí thức lẫn giá»›i bình dân. Những biến đổi vÄ© đại của nhân loại trong thế ká»· này đã thanh lọc lối sống đạo của nhiều người, nhÆ°ng cÅ©ng đã khiến nhiều người đánh mất niềm tin siêu nhiên và bỏ hẳn ý niệm về Thiên Chúa vá»›i các thá»±c tại siêu việt. Thật ra, quá trình “thế tục hoá” kéo dài khá lâu tại châu Âu, đã phá vỡ mối dây hợp nhất của xã há»™i và Kitô giáo. Các cuá»™c chiến tôn giáo đã khiến người ta phải Ä‘i tìm má»™t mối dây hợp nhất khác, và tổ chức xã há»™i theo những nguyên tắc không tôn giáo. Kết quả là thế giá»›i (văn hoá, chính trị, kinh tế...) phát triển mà không hề quy chiếu gì đến tôn giáo, đến Thiên Chúa. HÆ¡n nữa, những giá trị vốn là của Kitô giáo (nhÆ° nhân quyền, nhân vị, tá»± do…) lại được nhiều người dùng để giải phóng mình khỏi má»™t Giáo Há»™i mà họ cho là quá khích, bảo thủ và coi nhÆ° kẻ thù. Tình trạng ngày nay lại còn bi đát hÆ¡n nữa, vì trong má»™t vài nÆ°á»›c Ä‘a số người vô thần không còn biết gì đến tôn giáo, bởi họ sinh ra trong những gia đình vô thần, học vá»›i thầy dạy vô thần, sống trong bầu khí vô thần… và “dÆ° luận” cho đó là chuyện thường, là hữu lý; còn tin vào Thiên Chúa má»›i bị coi là bất thường, vô lý, bị lên án là mê tín, phản khoa học.

   Đã từ lâu Giáo Há»™i chú ý đến hiện tượng vô thần. Nhiều giáo hoàng đã đề cập tá»›i, chẳng hạn nhÆ°: Đức Piô XI (Di­vi­ni Redemptoris), Piô XII (Ad Apo­sto­lorum Prin­cipis), Gio­an XXIII (Mater et Magi­stra), Phaolô VI (Eccle­siam suam), Gioan Phaolô II (Sapientia Christiana)… và đặc biệt là Công đồng Va­ti­can II (MV Gaudium et Spes, số 19-21).

   Công đồng ngỏ lời trÆ°á»›c hết vá»›i các tín hữu, để kêu mời họ cố gắng san bằng những trở ngại do chính họ gây nên, bằng cách sống đạo cho sáng suốt và xứng đáng (MV 21). Công đồng cÅ©ng kêu mời người vô thần lấy thái Ä‘á»™ vô tÆ° mà nhận định má»™t cách khách quan những dấu chỉ Thiên Chúa đã ghi khắc ở trong vÅ© trụ, trong lịch sá»­ và nÆ¡i tâm trí con người. CÅ©ng cần phải ý thức rằng “nếu thiếu căn bản là Thiên Chúa, và thiếu niềm hy vọng vào đời sống trường cá»­u, phẩm giá con người sẽ bị tổn thÆ°Æ¡ng trầm trọng, nhÆ° thường thấy ngày nay, và những bí ẩn về sá»± sống, sá»± chết, về tá»™i lá»—i cÅ©ng nhÆ° Ä‘au khổ vẫn không giải đáp được; vì thế, con người thường bị dồn vào ngõ cụt tuyệt vọng” (MV 21c).

   Không chỉ vì yêu mến Thiên Chúa, mà còn vì yêu thÆ°Æ¡ng người vô thần, nên Giáo Há»™i không những chẳng kết án, mà còn muốn giúp đỡ họ nhÆ° bà mẹ chăm sóc tất cả mọi người con yêu quý của mình. Giáo Há»™i luôn sẵn sàng đối thoại vá»›i người vô thần.

FELIPPE GÓMEZ, S.J.


D. GIÁO HỘI VIỆT NAM VỚI VIỆC THỜ KÍNH TỔ TIÊN

   Để giúp các tín hữu Việt Nam có tinh thần hiệp thông vá»›i các tôn giáo khác và vá»›i cả các anh em không tôn giáo, Há»™i đồng Giám mục (miền Nam) Việt Nam đã ra thông cáo ngày 14-6-1965 về việc thờ cúng tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sÄ©. Ngày 14-11-1974, các giám mục đã khai triển thêm những Ä‘iểm cụ thể về vấn đề này. Từ năm 1974 đến nay, chắc chắn tinh thần cởi mở của các bản thông cáo dÆ°á»›i đây còn tiến xa hÆ¡n nữa theo tinh thần của những văn kiện gần đây của Toà Thánh, và những hoạt Ä‘á»™ng liên tôn của Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II, các thông Ä‘iệp của ngài nhÆ°: Redemptor hominis (1979), Redem-ptoris missio (1991), Veritatis splendor (1993), Ut unum sint (1995), Fides et ratio (1998) và Ecclesia in Asia (1999).

THÔNG CÁO CỦA HỘI ĐỒNG GIÁM MỤC VIỆT NAM VỀ VIỆC TÔN KÍNH ÔNG BÀ Tá»” TIÊN VÀ CÁC BẬC ANH HÙNG LIỆT SĨ

   “Ngày 20-10-1964, Toà Thánh, qua Bá»™ Truyền giáo, đã chấp thuận đề nghị của các Giám mục Việt Nam xin áp dụng Huấn thị Plane compertum est, về việc tôn kính tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sÄ© cho giáo dân Việt Nam. Để hiểu rõ tinh thần Giáo Há»™i trong việc chấp thuận này, và để có những chỉ thị hÆ°á»›ng dẫn trong việc áp dụng, Há»™i đồng Giám mục muốn nêu lên mấy Ä‘iểm sau đây:

I. Giáo hội Công giáo đối với nền văn hoá và truyền thống các dân tộc

1. Giáo Hội Chúa Kitô bao giờ cũng tha thiết thực hiện mệnh lệnh Đấng Sáng Lập, để hiện diện khắp nơi và tuyên giảng Phúc Âm cho mọi người. Cố gắng đầu tiên của Giáo Hội là giúp sao cho con người được nên hình ảnh đích thật của Thiên Chúa và được trung thực với sứ mệnh Kitô hữu của mình, để đạt cứu cánh sau hết là hạnh phúc đời đời. Công trình đó được thực hiện trong nội tâm của mỗi cá nhân, nhưng nó có âm vang đến toàn diện cuộc đời và trong mọi lĩnh vực sinh hoạt của con người.

2. Mặt khác, từ nguyên thuỷ cho đến ngày nay, Giáo hội Công giáo vẫn tuân theo tiêu chuẩn Phúc Âm. Theo đó, Giáo Hội không huỷ bỏ hay dập tắt những giá trị thiện hảo, liêm chính, chân thành của các dân tộc. Có lẽ cũng vì bản tính nhân loại, dù còn mang dấu vết sự sa ngã của tổ tông, song vẫn giữ trong nội tâm một căn bản tự nhiên mà ánh sáng và ân sủng Thiên Chúa có thể soi chiếu, dinh dưỡng và nâng lên tới một mức độ đức hạnh, một nếp sống siêu nhiên đích thật. Cũng vì vậy, Giáo Hội không bao giờ miệt thị, khinh chê tư tưởng cũng như nghệ thuật hoặc văn hoá của người không Công giáo. Trái lại, Giáo Hội đã từng góp phần thanh luyện hoặc bổ túc để đi đến chỗ hoàn hảo. Trải qua các thế kỷ, Giáo Hội đã thánh hoá những phong tục cũng như những truyền thống chân chính của các dân tộc. Giáo Hội cũng đã nhiều lần đem nghi lễ của miền này xứ nọ sáp nhập vào nền phụng vụ của mình, sau khi đã tu chỉnh cả tinh thần và hình thức, để ghi nhớ Mầu Nhiệm hoặc để tôn vinh các bậc thánh nhân hay các vị tử vì đạo.

3. Đối với các tôn giáo khác, Giáo hội Công giáo cũng chủ trương một lập trường rõ rệt. Dĩ nhiên, Giáo Hội không thể tham dự vào các nghi lễ của các tôn giáo khác, hoặc coi tôn giáo nào cũng như tôn giáo nào, và lãnh đạm để mặc ai muốn hay không muốn tìm xem Thiên Chúa có mạc khải một Đạo không sai lầm, trong đó Thiên Chúa được nhận biết, kính mến và phụng thờ. Tuy nhiên, Giáo Hội không từ chối công nhận một cách kính cẩn những giá trị tinh thần và luân lý của các tôn giáo khác. Giáo Hội không phủ nhận điều gì vốn là chân lý và thánh thiện của bất cứ tôn giáo nào. Giáo Hội luôn luôn rao truyền Đức Kitô “là Đường đi, là Chân Lý và là Nguồn Sống” và, trong Đức Kitô, Thiên Chúa làm hoà với muôn vật. Tuy nhiên, Giáo Hội thành tâm và lưu ý cứu xét những hành động và sinh hoạt, những luật pháp và lý thuyết của các tôn giáo khác, tuy có sai biệt với những điểm Giáo Hội đề ra, song vẫn mang lại một tia sáng nào đó của chính chân lý hằng soi sáng mọi người. Vì thế, Giáo Hội khuyên giục con cái mình tuy vẫn phải giữ đức tin Công giáo toàn vẹn, nhưng phải làm thế nào để nắm giữ và phát triển những của cải thiêng liêng, luân lý và những giá trị xã hội, văn hoá, gặp được trong các tôn giáo khác nhờ những buổi hội thảo, sự học hỏi và sự cộng tác với các tín đồ của các tôn giáo này.

   Chính lập trường đó của Giáo Há»™i được đúc kết trong tÆ° tưởng của các Đức Giáo hoàng và trong Công đồng Vatican II, đã giải thích lý do quyết định của Toà Thánh, khi cho áp dụng Huấn thị Plane compertum est tại Việt Nam ngày nay.

   Và cÅ©ng chiếu theo tinh thần đó, các giám mục họp há»™i nghị tại Đà Lạt trong những ngày 13 và 14-6-1965 đã cho công bố thông cáo này.

II. Thể thức áp dụng Huấn thị Plane Compertum est

1. Nhiều hành vi, cử chỉ xưa kia tại Việt Nam, có tính cách tôn giáo, nhưng nay vì sự tiếp xúc bên ngoài và vì tâm tình, tập quán đã thay đổi nhiều, nên chỉ còn là những phương cách biểu lộ lòng hiếu thảo tôn kính đối với tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sĩ. Những cử chỉ, thái độ, nghi lễ có tính cách thế tục, lịch sự và xã giao đó, Giáo hội Công giáo chẳng những không ngăn cấm mà còn mong muốn và khuyến khích cho chúng được diễn tả bằng những cử chỉ riêng biệt của mỗi nước, mỗi xứ và tuỳ theo trường hợp.

   Vì thế, những cá»­ chỉ, thái Ä‘á»™ và nghi lá»… tá»± nó hoặc do hoàn cảnh, có má»™t ý nghÄ©a thế tục rõ ràng, là để tỏ tinh thần ái quốc, lòng hiếu thảo, tôn kính hoặc tưởng niệm tổ tiên và các bậc anh hùng liệt sÄ© (nhÆ° treo hình, ảnh, dá»±ng tượng, nghiêng mình bái kính, trÆ°ng hoa đèn, tổ chức ngày kỵ giỗ…) thì được thi hành và tham dá»± cách chủ Ä‘á»™ng.

2. Trái lại, vì có nhiệm vụ bảo vệ đức tin Công giáo được tinh tuyền, Giáo Hội không thể chấp nhận cho người giáo hữu có những hành vi cử chỉ, hoặc tự nó, hoặc do hoàn cảnh, có tính cách tôn giáo trái với giáo lý mình dạy.

   Vì thế, các việc làm có tính cách tôn giáo không phù hợp vá»›i giáo lý Công giáo (nhÆ° bất cứ nghi lá»… nào biểu lá»™ lòng phục tùng và sá»± lệ thuá»™c của mình đối vá»›i má»™t thụ tạo nào nhÆ° là đối vá»›i Thiên Chúa), hay những việc dị Ä‘oan rõ rệt (nhÆ° đốt vàng mã), hoặc cá»­ hành ở những nÆ¡i dành riêng cho việc tế tự… thì giáo hữu không được thi hành và tham dá»±. Trong trường hợp bất đắc dÄ©, chỉ được hiện diện má»™t cách thụ Ä‘á»™ng nhÆ° đã ấn định trong Giáo luật, khoản 1.258 (Bá»™ Giáo luật năm 1917).

 3. Đối vá»›i những việc mà rõ là thế tục hay tôn giáo, thì phải dá»±a theo nguyên tắc này, là nếu những hành vi đó, theo dÆ° luận dân chúng địa phÆ°Æ¡ng không coi nhÆ° sá»± tuyên xÆ°ng tín ngưỡng của má»™t tôn giáo (ngoài Kitô giáo), mà chỉ biểu lá»™ tâm tình tá»± nhiên, thì được coi nhÆ° không trái vá»›i đức tin Công giáo, nên được thi hành và tham gia. Trong trường hợp chÆ°a hết nghi nan, thì có thể hành Ä‘á»™ng theo tiếng lÆ°Æ¡ng tâm lúc ấy: nếu cần, thì phải giải thích chủ ý của mình má»™t cách khéo léo, hợp cảnh, hợp thời. Sá»± tham dá»± cÅ©ng chỉ được có tính cách thụ Ä‘á»™ng.

   Đó là những nguyên tắc chung, giáo hữu cần phải dá»±a vào mà xét Ä‘oán theo lÆ°Æ¡ng tâm và hoàn cảnh. Trong trường hợp hồ nghi, mọi người liên hệ không được theo ý riêng mình, mà sẽ phán Ä‘oán theo chỉ thị của Toà Thánh và bàn hỏi vá»›i các giáo sÄ© thành thạo.

    Yêu cầu quý cha phổ biến rá»™ng rãi và giải thích tường tận thông cáo này không những trong các nhà thờ má»—i khi có dịp, không những cho anh em giáo hữu mà cho cả người ngoài Công giáo. Các vị phụ trách Công giáo Tiến hành cÅ©ng phải lấy thông cáo này làm đề tài học tập cho các há»™i Ä‘oàn trong các buổi họp và các khoá huấn luyện”.

Sacerdos Linh Mục nguyệt san, số 43, tháng 7-1965, tr. 489-492

HỘI NGHỊ NHA TRANG

   Ngày 14-11-1974, bảy giám mục Việt Nam (Tgm. Philipphê Nguyá»…n Kim Điền, Gm. Giacôbê Nguyá»…n Văn Mầu, Gm. Phanxicô Xaviê Nguyá»…n Văn Thuận, Gm. Phaolô Huỳnh Đông Các, Gm. Giuse Trần Văn Thiện, Gm. Giacôbê Nguyá»…n Ngọc Quang, Gm. Phêrô Maria Nguyá»…n Huy Mai) chủ toạ khoá Há»™i thảo về Phúc Âm hoá ở Nha Trang, đã xác định cụ thể hÆ¡n về vấn đề thờ cúng tổ tiên trong 6 Ä‘iểm. Chúng tôi xin trích nguyên văn sau đây:

1. Bàn thờ gia tiên để kính nhớ ông bà tổ tiên được đặt dưới bàn thờ Chúa trong gia đình, miễn là trên bàn thờ không bày biện gì mê tín dị đoan như hồn bạch…

 2. Việc đốt hÆ°Æ¡ng, nhang, đèn, nến trên bàn thờ gia tiên và vái lạy trÆ°á»›c bàn thờ gia tiên và trÆ°á»›c giường thờ tổ tiên là những cá»­ chỉ thái Ä‘á»™ hiếu thảo tôn kính, được phép làm.

3. Ngày giỗ cũng là ngày “kỵ nhật” được “cúng giỗ” trong gia đình theo phong tục địa phương, miễn là loại bỏ những gì là dị đoan mê tín như đốt vàng mã… và giảm thiểu, canh cải những lễ vật để biểu dương ý nghĩa thành kính biết ơn ông bà như dâng hoa trái, hương đèn…

4. Trong hôn lễ, dâu rể được làm “lễ tổ, lễ gia tiên trước bàn thờ, giường thờ tổ tiên” vì đó là nghi lễ tỏ lòng biết ơn, hiếu kính trình diện với ông bà.

5. Trong tang lễ, được vái lạy trước thi hài người quá cố, đốt hương vái theo phong tục địa phương để tỏ lòng tôn kính người đã khuất, cũng như Giáo Hội cho đốt nến, xông hương, nghiêng mình trước thi hài người quá cố.

6. Được tham dự nghi lễ tôn kính vị Thành Hoàng quen gọi là “phúc thần” tại đình làng để tỏ lòng cung kính biết ơn những vị mà theo lịch sử đã có công với dân tộc hoặc là ân nhân của dân làng, chứ không phải vì mê tín như đối với các “yêu thần, tà thần”.

    Trong trường hợp thi hành các việc trên đây sợ có Ä‘iều gì hiểu lầm nên khéo léo giải thích qua những lời phân Æ°u, khích lệ, thông cảm… Đối vá»›i giáo dân, cần giải thích cho hiểu việc tôn kính tổ tiên và các vị anh hùng liệt sÄ© theo phong tục địa phÆ°Æ¡ng là má»™t nghÄ©a vụ hiếu thảo của đạo làm con cháu, chứ không phải là những việc tôn kính có liên quan đến tín ngưỡng, và chính Chúa cÅ©ng truyền “phải thảo kính cha mẹ”, đó là giá»›i răn sau việc thờ phượng Thiên Chúa”.


E. GIỚI THIỆU MỘT SỐ GIÁO HỘI VÀ TÔN GIÁO TẠI VIỆT NAM

   Trong tinh thần hiệp thông và đối thoại vá»›i các tôn giáo, chúng tôi xin trân trọng giá»›i thiệu má»™t vài nét sÆ¡ lược về má»™t số tôn giáo cùng chung sống vá»›i Giáo há»™i Công giáo trong cá»™ng đồng dân tá»™c Việt Nam sau đây:

1. Hội Thánh Tin Lành Việt Nam.

2. Giáo hội Phật giáo.

3. Phật giáo Hoà Hảo.

4. Đạo Cao Đài.

5. Hồi giáo.

1. HỘI THÁNH TIN LÀNH VIỆT NAM

Khái quát : Phong trào cải cách tôn giáo ở châu Âu vào thế kỷ XVI do Martin Luther và Jean Calvin khởi xướng đã dẫn đến việc ly khai khỏi Tông toà Roma, hình thành một tôn giáo mới - Đạo Tin Lành (ở Việt Nam gọi là đạo Tin Lành theo cách dịch từ Evangelical: Phúc Âm - Tin Lành). Trải qua gần 500 năm tồn tại và phát triển, đến nay đạo Tin Lành gồm 300 hệ phái với khoảng 550 triệu tín đồ ở 108 nước trên tất cả các châu lục nhưng tập trung nhiều ở Tây Âu, Bắc Âu và Bắc Mỹ.

   Đạo Tin Lành là tôn giáo cùng tôn thờ Thiên Chúa Ba Ngôi và dá»±a vào nền tảng Thánh Kinh - “cùng má»™t đức tin, cùng má»™t phép rá»­a” nhÆ° Công giáo, trừ má»™t số tín Ä‘iều về Giáo Há»™i và Thánh Mẫu học của Công giáo. Giáo há»™i Tin Lành tổ chức theo hệ phái và giữ quyền Ä‘á»™c lập quản trị trong các hệ phái.

Đạo Tin Lành ở Việt Nam

    Đạo Tin Lành đến Việt Nam từ cuối thế ká»· XIX đầu thế ká»· XX, do tổ chức Liên Hiệp PhÆ°á»›c Âm Truyền giáo còn gọi là Há»™i Truyền giáo CMA (Christian and Missionary Alliance - CMA) bảo trợ và tổ chức. Năm 1911, cÆ¡ sở  Tin Lành đầu tiên được thành lập tại Đà Nẵng. Gần chục năm sau (1918), 5 Chi há»™i được thành lập ở miền Bắc, 6 Chi há»™i được thành lập ở miền Trung và 5 Chi há»™i ở miền Nam.

    Từ năm 1924-1927, các Đại Há»™i đồng Tin Lành được tổ chức tại Đà Nẵng dẫn đến việc thành lập tổ chức Há»™i Tin Lành Việt Nam Đông Pháp vào năm 1928 và ban hành Ä‘iều lệ đầu tiên của Há»™i. Năm 1945, đổi tên thành Há»™i Thánh Tin Lành Việt Nam vá»›i cÆ¡ quan lãnh đạo là Tổng Liên Há»™i.

   Sau hiệp định Genève (1954), đất nÆ°á»›c bị chia cắt, má»™t số mục sÆ°, truyền đạo và tín đồ miền Bắc di cÆ° vào Nam. Số mục sÆ°, truyền đạo và tín đồ còn ở lại tiến hành Đại há»™i đồng lập tổ chức Há»™i Thánh Tin Lành Việt Nam (miền Bắc), còn gọi là Há»™i Thánh Tin Lành miền Bắc, vá»›i cÆ¡ quan lãnh đạo là Tổng há»™i.

    CÅ©ng từ sau năm 1954, đạo Tin Lành ở miền Nam trải qua nhiều thăng trầm lịch sá»­. Ngoài Tổng Liên Há»™i Há»™i Thánh Tin Lành miền Nam, còn xuất hiện nhiều hệ phái Tin Lành khác. TrÆ°á»›c năm 1975, có nhiều tổ chức hệ phái Tin Lành xây dá»±ng nhiều cÆ¡ sở nhÆ° CÆ¡ Đốc Phục Lâm, Báp Tít, NgÅ© Tuần, Mennonite, Môn đệ Đấng Christ, Nhân chứng Đức Giêhôva... Dù vậy 80% tín đồ Tin Lành vẫn hoạt Ä‘á»™ng trong hệ thống tổ chức của Tổng Liên Há»™i.

   Năm 2001, Tin Lành miền Nam tổ chức Đại há»™i đồng, ban hành Hiến chÆ°Æ¡ng Điều lệ má»›i vá»›i danh xÆ°ng Tổng Liên Há»™i Há»™i Thánh Tin Lành Việt Nam (miền Nam), gọi tắt là Há»™i Thánh Tin Lành miền Nam. Hiện nay, Há»™i Thánh Tin Lành ở Việt Nam có khoảng gần má»™t triệu tín đồ vá»›i Ä‘á»™i ngÅ© mục sÆ°,  truyền đạo và 1 Học viện Thánh Kinh Thần học đào tạo mục sÆ°, truyền đạo phục vụ Giáo há»™i.

   Bản dịch Kinh Thánh (KT) phổ thông Ä‘ang lÆ°u hành trong Há»™i Thánh Tin Lành Việt Nam là bản dịch đã hoàn tất từ năm 1925, ngoài ra còn có bản dịch diá»…n ý (1994) và bản dịch má»›i (1997).

   (Lược ghi theo bài viết của Mục sÆ° Huỳnh Thiên Bá»­u; Má»™t số tôn giáo ở Việt Nam, TÆ° liệu Ban Tôn giáo của Chính Phủ, HN 1993; Văn phòng Tổng Liên Há»™i Há»™i Thánh Tin Lành miền Nam).

|| Trang sau >>
URL của bài này::http://www.giaophanvinh.net/modules.php?name=News&op=viewst&sid=2275
© Giáo Phận Vinh Online contact: admin1@giaophanvinh.net